www.TheSeaNation.gr

Συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν για να τερματιστεί ο πόλεμος

Οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Ιράν κατέληξαν σε καταρχήν συμφωνία για να τερματιστεί άμεσα ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες το Πακιστάν, χώρα που διαδραματίζει μεσολαβητικό ρόλο-κλειδί, με την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη να επιβεβαιώνουν την πληροφορία αυτή αμέσως μετά.

«Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πλέον ολοκληρώθηκε», ανέφερε ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social, μερικά λεπτά μετά την ανακοίνωση του πακιστανού πρωθυπουργού Σαμπάζ Σαρίφ μέσω X πως «επιτεύχθηκε» συμφωνία.«Εγκρίνω το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης και, ταυτόχρονα, την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Πλοία όλου του κόσμου, βάλτε μπρος τις μηχανές σας. Ας ρεύσει το πετρέλαιο!», πρόσθεσε ο αρχηγός του αμερικανικού κράτους, που ωστόσο διευκρίνισε κατόπιν πως η θαλάσσια αρτηρία στρατηγικής σημασίας θα ξανανοίξει «μόλις υπογραφτεί η συμφωνία», κάτι που αναμένεται να γίνει την Παρασκευή 19η Ιουνίου, προκειμένου να δοθεί χρόνος «για την άρση (των θαλάσσιων) ναρκών» στην περιοχή.

Η ανακοίνωση πως κλείστηκε συμφωνία πυροδότησε πτώση των τιμών του πετρελαίου, που είχαν σημειώσει άλμα αφότου ξέσπασε ο πόλεμος στα τέλη Φεβρουαρίου κι έκλεισε το στενό, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα.

Η συμφωνία των δυο κυβερνήσεων προβλέπει «το άμεσο τέλος του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου», δήλωσε από την πλευρά του στην ιρανική κρατική τηλεόραση ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί.

«Θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις εντός 60 ημερών ενόψει της σύναψης οριστικής συμφωνίας», είπε ακόμη ο κ. Γαριμπαμπαντί, επισημαίνοντας πως η Τεχεράνη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με «δυσπιστία» τις ΗΠΑ. Έκανε λόγο για τέσσερα θέματα που θα τεθούν στο τραπέζι: «την άρση όλων των κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, είτε πρόκειται για μονομερείς πρωτογενείς ή δευτερογενείς· το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας· την ανοικοδόμηση» και «την οικονομική ανάπτυξη» του Ιράν· και «τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης» που θα εγγυάται την εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναληφθούν.

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR μετέδωσε κείμενο το οποίο παρουσίασε ως το «μνημόνιο συνεννόησης», το πρωτόκολλο συμφωνίας 14 σημείων στο οποίο κατέληξαν οι ΗΠΑ και το Ιράν: προβλέπει μεταξύ άλλων «την αποδέσμευση 24 δισεκ. δολαρίων που έχουν παγώσει (σ.σ. στο εξωτερικό) κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης 60 ημερών» που θα αρχίσει μετά την υπογραφή, «το μισό» από το οποίο «θα τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων», κατά το κείμενο που είχε ήδη μεταδοθεί από το MEHR προχθές Σάββατο, ωστόσο δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα.

Η τελετή υπογραφής της συμφωνίας θα διεξαχθεί την Παρασκευή 19η Ιουνίου στη Γενεύη, ενημέρωσε ο πακιστανός πρωθυπουργός Σαρίφ. Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς γνωστοποίησε ότι σκοπεύει να είναι παρών, συμπληρώνοντας ότι είναι «πιθανή» η παρουσία του αμερικανού προέδρου Τραμπ.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες χαιρέτισε τη συμφωνία, «κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης», όπως τόνισε, σύμφωνα με δελτίο Τύπου το οποίο έδωσε στη δημοσιότητα ο εκπρόσωπός του Στεφάν Ντουζαρίκ.

Το Ιράν «επέβαλε τη θεία και ατσάλινη θέλησή του στους αμερικανούς και σιωνιστές εχθρούς», τους «ταπείνωσε», και «ο εχθρός δεν είχε άλλη επιλογή παρά να αποδεχτεί την ήττα και να παραδοθεί», υποστήριξε από την πλευρά του το γενικό επιτελείο του ιρανικού στρατού, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.

Λίγη ώρα προτού ανακοινωθεί η συμφωνία, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν προειδοποιούσε μέσω X ότι επρόκειτο να υπάρξουν «άμεσα» αντίποινα σε βομβαρδισμό του Ισραήλ με τρεις νεκρούς σε νότιο προάστιο της Βηρυτού, προπύργιο του σιιτικού κινήματος Χεζμπολά του Λιβάνου, που πρόσκειται στην Τεχεράνη.

«Εξοργισμένος»

Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ έκρινε νωρίτερα μέσω Truth Social ότι η επιδρομή του Ισραήλ «δεν έπρεπε να είχε γίνει, ειδικά αυτή την ιδιαίτερη ημέρα» -- χθες εόρταζε τα 80ά του γενέθλια.

Δήλωσε «εξοργισμένος» στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios, τονίζοντας πως επέκρινε για το πλήγμα τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου: «δεν έχει καμία γαμ... κρίση, του το είπα».

Οι αρχές του Ισραήλ, που αντιμετωπίζουν με αυξανόμενη νευρικότητα το ενδεχόμενο συμβιβασμού που δεν θα ικανοποιεί τις απαιτήσεις τους όσον αφορά το Ιράν, ορκισμένο εχθρό του εβραϊκού κράτους, αντέτειναν πως ανταπέδωσαν επίθεση της Χεζμπολά με drones εναντίον της ισραηλινής επικράτειας.

Υπό πίεση στη χώρα του να τελειώσει τον άκρως αντιδημοφιλή πόλεμο, που εξάλλου κλονίζει την παγκόσμια οικονομία, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται εντός της εβδομάδας να συζητήσει με τους υπόλοιπους ηγέτες της G7 στη σύνοδο που θα διεξαχθεί στην Εβιάν, στη Γαλλία.

«Σκοπός θα είναι να δούμε τα επακόλουθα αυτής της συμφωνίας, την υποστήριξη του Λιβάνου, το διαρκές ξανάνοιγμα του στενού του Ορμούζ, και προφανώς τη σύναψη συμφωνίας για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας και το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν», σημείωσε ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν σε βίντεο που δημοσιοποίησε μέσω Instagram αφού έφτασε στην πόλη, στις όχθες της λίμνης Λεμάν, λίγη ώρα αφού ανακοινώθηκε η συμφωνία.

Με κοινή ανακοίνωσή τους, οι κυβερνήσεις της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας --σχήματος γνωστού ως E4-- δήλωσαν διατεθειμένες να προχωρήσουν σε άρση κάποιων «κυρώσεων, σε ανταπόδοση ξεκάθαρων και επαληθεύσιμων μέτρων από την πλευρά του Ιράν όσον αφορά το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειάς του».

Ο πόλεμος, που ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με καταιγιστικούς βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, έβαλε φωτιά στη Μέση Ανατολή και στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο.

Αντ. Γκουτέρες: Κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική διευθέτηση η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν

Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών χαιρέτισε την ανακοίνωση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κατέληξαν σε ειρηνευτική συμφωνία, η οποία προβλέπει «άμεση και μόνιμη κατάπαυση του πυρός», την «επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ», καθώς και «ένα πλαίσιο για περαιτέρω διαπραγματεύσεις».
Σε δήλωση που αποδίδεται στον Εκπρόσωπό του, Στεφάν Ντουζαρίκ, ο Γενικός Γραμματέας αναφέρει ότι η εξέλιξη αυτή «αντιπροσωπεύει ένα κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική διευθέτηση της σύγκρουσης».
Παράλληλα, εκφράζει «βαθιά εκτίμηση» για τον «εποικοδομητικό ρόλο» που διαδραμάτισαν το Πακιστάν, το Κατάρ, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και άλλες χώρες της περιοχής, στηρίζοντας τις διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στην ειρηνευτική συμφωνία.
Ο Γενικός Γραμματέας εκφράζει την ελπίδα ότι τα μέρη θα αξιοποιήσουν τη «νέα αυτή δυναμική» και θα «εντείνουν τις προσπάθειές τους για την οριστική επίλυση της σύγκρουσης».
Τα Ηνωμένα Έθνη, όπως τονίζεται στη δήλωση, παραμένουν έτοιμα «να στηρίξουν τα μέρη στην επίτευξη μιας διαρκούς και συνολικής ειρήνης».

Διεθνείς αντιδράσεις για τη συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν

Οι ΗΠΑ και το Ιράν κατέληξαν σε καταρχήν ειρηνευτική συμφωνία σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, ώστε να τερματιστεί ο πόλεμος που ξέσπασε στη Μέση Ανατολή την 28η Φεβρουαρίου και να ανοίξει εκ νέου το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ.
Ακολουθεί σταχυολόγηση των κυριότερων αντιδράσεων σε διεθνές επίπεδο μέχρι στιγμής.
Ηνωμένα Έθνη
«Πρόκειται για κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης», τόνισε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, σύμφωνα με δελτίο Τύπου το οποίο έδωσε στη δημοσιότητα ο εκπρόσωπός του Στεφάν Ντουζαρίκ, ευχαριστώντας με την ευκαιρία διάφορες χώρες για τον μεσολαβητικό ρόλο τους, ξεκινώντας από το Πακιστάν.
Γαλλία
«Σκοπός θα είναι να δούμε τα επακόλουθα αυτής της συμφωνίας, την υποστήριξη του Λιβάνου, το διαρκές ξανάνοιγμα του στενού του Ορμούζ, και προφανώς τη σύναψη συμφωνίας για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας και το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν», ανέφερε ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν σε βίντεο που δημοσιοποίησε μέσω Instagram, αφού έφτασε στην Εβιάν, στις όχθες της λίμνης Λεμάν, όπου αρχίζει σήμερα η σύνοδος της G7.
Θα εξεταστούν επίσης «τρόποι και μέσα να διαφοροποιήσουμε τις οδούς της ενέργειας που εξάγεται από την περιοχή για να μειώσουμε την εξάρτησή μας» και κατά συνέπεια «τις συνέπειες (σ.σ. τυχόν νέας) κρίσης στη Μέση Ανατολή στις οικονομίες μας», συμπλήρωσε.

Βρετανία
«Συγχαίρω τον πρόεδρο Τραμπ και τους μεσολαβητές από το Πακιστάν, το Κατάρ και αλλού που συνέβαλαν σε αυτή την αποφασιστική πρόοδο. Καλούσαμε εδώ και καιρό σε αποκλιμάκωση και αυτή ακριβώς είναι η πρόοδος που ελπίζαμε να δούμε», σχολίασε ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ.
«Η προσοχή πρέπει τώρα να στραφεί στην πλήρη εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης για να είναι εγγυημένο πως θα ανοίξει ξανά το στενό και ότι θα παραμείνει πλήρως και μόνιμα ανοικτό, καθώς και ότι θα υπάρξει οριστικοποίηση των λεπτομερειών της συμφωνίας για το ιρανικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας», πρόσθεσε.
Τουρκία
Ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τόνισε σε μήνυμά του μέσω X την «ανάγκη να αποφευχθεί κάθε ρητορική, κάθε πρόκληση και κάθε ενέργεια που θα μπορούσε να επιδεινώσει τις εντάσεις την περίοδο ως την υπογραφή της συμφωνίας» και να υπάρχει «επαγρύπνηση εναντίον πιθανών ενεργειών δολιοφθοράς».
Κατάρ
Το υπουργείο Εξωτερικών του Εμιράτου εξέφρασε την «πλήρη υποστήριξή του σε όλες τις προσπάθειες και τις πρωτοβουλίες με σκοπό να ενισχυθούν η ασφάλεια και η σταθερότητα στην περιοχή»
Ιαπωνία
Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι σημείωσε ότι ελπίζει πως «η ελεύθερη και ασφαλής ναυσιπλοΐα θα είναι αποτελεσματικά εγγυημένη στο στενό του Ορμούζ» και ότι «θα κλειστεί το συντομότερο δυνατό οριστική συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό ζήτημα και για τα υπόλοιπα θέματα».
Αυστραλία
Η κυβέρνηση της Αυστραλίας τόνισε πως θα χρειαστεί να συνεχίσει να ασκείται «αυτοσυγκράτηση» και να διεξάγεται «εποικοδομητικός διάλογος» για να είναι εγγυημένη η ειρήνη με διάρκεια.
«Το Ιράν πρέπει να δώσει απαντήσεις στις ανησυχίες που υπάρχουν εδώ και πολύ καιρό για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειάς του και την απειλή που αντιπροσωπεύει για τη διεθνή ασφάλεια», έκριναν σε κοινή ανακοίνωσή τους ο πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι και η υπουργός Εξωτερικών Πένι Γουόνγκ.
Νέα Ζηλανδία
Ο νεοζηλανδός πρωθυπουργός Κρίστοφερ Λούξον εξέφρασε ικανοποίηση μέσω X, ιδίως για το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ, που κατ’ αυτόν «θα συμβάλει να αποκατασταθούν σταθερές οδοί εμπορίου, να είναι εγγυημένη η ροή καυσίμων και να παραμείνει η οικονομία μας σε κίνηση».

Οι τιμές του πετρελαίου υποχωρούν κατά 4% μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας ΗΠΑ - Ιράν

Οι τιμές του πετρελαίου υποχωρούσαν κατά περίπου 4% μετά την έναρξη των συναλλαγών στην Ασία, μετά την ανακοίνωση ότι κλείστηκε συμφωνία ανάμεσα στις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Περί τις 02:30 (ώρα Ελλάδας), η τιμή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, διεθνούς ποικιλίας αναφοράς, προς παράδοση τον Αύγουστο, υποχωρούσε κατά 4%, στα 83,84 δολάρια. Αυτή του WTI, αμερικανικής ποικιλίας αναφοράς, υποχωρούσε κατά 4,51%, στα 81,05 δολάρια, ενώ η πτώση έφθασε ως το 5% αμέσως μετά το άνοιγμα.

Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία έτοιμες να προχωρήσουν στην άρση (κάποιων) κυρώσεων σε βάρος του Ιράν

Οι κυβερνήσεις της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας --σχήμα γνωστό ως E4-- εξήραν χθες Κυριακή τη συμφωνία των ΗΠΑ και του Ιράν, που προβλέπει τον τερματισμό του πολέμου ανάμεσά τους, κι εξέφρασαν τη βούλησή τους να προχωρήσουν στην άρση κάποιων κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας με κοινή ανακοίνωσή τους.
«Το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ, το Ιράν και τον ΔΟΑΕ προς τον σκοπό αυτό», ανέφεραν οι επικεφαλής των κυβερνήσεων των τεσσάρων χωρών με κοινή ανακοίνωσή τους. Εξέφρασαν ακόμη την ετοιμότητά τους να προχωρήσουν «στην άρση των σχετικών κυρώσεων σε ανταπόδοση ξεκάθαρων και επαληθεύσιμων μέτρων από την πλευρά το Ιράν όσον αφορά το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειάς του».