www.TheSeaNation.gr

Η Πρόοδος που Δεν Φωνάζει: Το Ήρεμο Παράδειγμα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων

Του Ιάκωβου (Jack) Αρχοντάκη
Στρατηγικού Συμβούλου Ναυτιλιακών Επενδύσεων – Ναυλώσεων & Εμπορικού Διευθυντή, TMC Shipping

Για έναν άνθρωπο μεγαλωμένο με τις αξίες του φιλελευθερισμού, της ανοιχτής κοινωνίας και της πολιτικής πολυφωνίας, η πρώτη επαφή με το εμιρατινό μοντέλο γεννά ερωτήματα — όχι καχυποψία, αλλά γνήσια απορία. Πώς είναι δυνατόν μια χώρα  νέα, με διαφορετικές πολιτισμικές ρίζες, να εξελίχθηκε σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα σε σταθερό γεωπολιτικό παράγοντα, παγκόσμιο επιχειρηματικό κόμβο και τόπο ειρηνικής συνύπαρξης ανθρώπων από όλο τον κόσμο;

Η απάντηση δεν βρίσκεται σε κάποιο ιδεολογικό μανιφέστο. Βρίσκεται σε μια βαθιά πρακτική φιλοσοφία διακυβέρνησης: πρώτα η σταθερότητα, μετά η ευημερία, και μέσα από αυτά η ελευθερία της εξέλιξης.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν επιχείρησαν να αντιγράψουν τη Δύση ούτε να την ανταγωνιστούν σε επίπεδο αξιών. Επέλεξαν κάτι δυσκολότερο: να χτίσουν ένα σύστημα προσαρμοσμένο στη δική τους ιστορία, κοινωνία και γεωγραφία, χωρίς συμπλέγματα και χωρίς βιασύνη. Το κράτος εκεί αντιμετωπίζεται όχι ως αναγκαίο κακό, αλλά ως αρχιτέκτονας ισορροπίας. Ένας μηχανισμός που θέτει σαφή όρια, προσφέρει ασφάλεια και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να αναπτυχθεί το άτομο.

Αυτή η προσέγγιση φαίνεται πρώτα απ’ όλα στην καθημερινή ζωή. Οι πολίτες απολαμβάνουν υψηλό επίπεδο ποιότητας ζωής: σύγχρονη ιατρική περίθαλψη, εκπαίδευση που δεν είναι αποκομμένη από την πραγματική οικονομία, κατοικία που εξασφαλίζει αξιοπρέπεια και σταθερότητα. Αυτά δεν παρουσιάζονται ως προνόμια, αλλά ως επένδυση. Το κράτος επενδύει στον άνθρωπο, γιατί γνωρίζει ότι ένας ασφαλής άνθρωπος είναι δημιουργικός άνθρωπος.

Και εδώ ακριβώς αρχίζει το ενδιαφέρον για τον υπόλοιπο κόσμο. Σε αντίθεση με την κυρίαρχη δυτική αφήγηση που συχνά παρουσιάζει το κράτος και την ιδιωτική πρωτοβουλία ως αντίπαλες δυνάμεις, τα ΗΑΕ δείχνουν ότι μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά. Η κρατική σταθερότητα δεν πνίγει την επιχειρηματικότητα — της δίνει έδαφος να ριζώσει. Η χαμηλή φορολογία, η καθαρότητα των κανόνων και η ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων στέλνουν ένα σαφές μήνυμα: η φιλοδοξία δεν είναι ύποπτη, είναι επιθυμητή.

Το αποτέλεσμα είναι ένα οικοσύστημα όπου η καινοτομία δεν γεννιέται από ανάγκη επιβίωσης, αλλά από προσδοκία προόδου. Επιχειρηματίες, επαγγελματίες και επιστήμονες από όλο τον κόσμο βρίσκουν στα Εμιράτα ένα περιβάλλον που δεν τους ζητά να προσαρμοστούν ιδεολογικά, αλλά να αποδώσουν ουσιαστικά. Αυτό από μόνο του αποτελεί ένα εναλλακτικό μοντέλο παγκοσμιοποίησης: λιγότερο θορυβώδες, περισσότερο λειτουργικό.

Σε γεωπολιτικό επίπεδο, η φιλοσοφία αυτή μεταφράζεται σε στρατηγική ωριμότητα. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν επιδιώκουν ηγεμονία, αλλά ρόλο. Και αυτός ο ρόλος είναι του αξιόπιστου μεσολαβητή, του σταθερού εταίρου, του κόμβου που συνδέει διαφορετικούς κόσμους χωρίς να απορροφάται από κανέναν. Σε μια περιοχή συχνά ταυτισμένη με εντάσεις, καταφέρνουν να διατηρούν ισορροπίες, να επενδύουν στη διπλωματία και να μετατρέπουν τη σταθερότητα σε γεωπολιτικό κεφάλαιο.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η κοινωνική πραγματικότητα. Ανθρωποι διαφορετικών εθνικοτήτων, θρησκειών και πολιτισμικών καταβολών ζουν και εργάζονται μαζί σε ένα περιβάλλον που προάγει την ειρηνική συνύπαρξη χωρίς να καταργεί την τάξη. Δεν πρόκειται για μια ουτοπική αντίληψη «όλα επιτρέπονται», αλλά για μια ρεαλιστική συνθήκη όπου όλοι γνωρίζουν το πλαίσιο. Και ακριβώς αυτή η σαφήνεια δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας — τόσο σωματικής όσο και κοινωνικής.

Η χαμηλή εγκληματικότητα δεν είναι απλώς στατιστικό μέγεθος· είναι καθημερινή εμπειρία. Η ασφάλεια δεν επιβάλλεται με φόβο, αλλά καλλιεργείται με πρόβλεψη και συνέπεια. Αυτό επιτρέπει στους ανθρώπους να ζουν χωρίς τη διαρκή ένταση που χαρακτηρίζει πολλές σύγχρονες μεγαλουπόλεις αλλού στον κόσμο.

Για έναν φιλοδυτικό παρατηρητή, ίσως το πιο δύσκολο αλλά και πιο γόνιμο ερώτημα είναι το εξής: μήπως τελικά δεν υπάρχει μία και μοναδική διαδρομή προς την ευημερία; Μήπως η ανθρώπινη πρόοδος μπορεί να πάρει διαφορετικές μορφές, ανάλογα με το πολιτισμικό και ιστορικό πλαίσιο; Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν ζητούν να γίνουν παγκόσμιο πρότυπο. Αλλά, άθελά τους ίσως, προσφέρουν τροφή για σκέψη σε έναν κόσμο που μοιάζει συχνά εγκλωβισμένος στα ίδια του τα αφηγήματα.

Εκεί, η πρόοδος δεν παρουσιάζεται ως σύγκρουση παλιού και νέου, αλλά ως συνέχεια. Η παράδοση δεν αντιμετωπίζεται ως βάρος, ούτε η τεχνολογία ως απειλή. Συνυπάρχουν, συνομιλούν και αλληλοενισχύονται. Και ίσως αυτός ο ήρεμος συγχρονισμός να είναι το μεγαλύτερο επίτευγμα όλων.

Σε τελική ανάλυση, ο θαυμασμός για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν προκύπτει από άκριτη αποδοχή ή εξιδανίκευση. Προκύπτει από την ειλικρινή αναγνώριση ενός αποτελέσματος: μιας κοινωνίας που, μέσα σε ελάχιστο ιστορικό χρόνο, κατάφερε να προσφέρει στους ανθρώπους της ειρήνη, ασφάλεια και προοπτική. Και αυτό, ανεξαρτήτως ιδεολογίας, είναι κάτι που αξίζει προσοχής.

Ίσως το σημαντικότερο μάθημα για τον υπόλοιπο κόσμο δεν είναι το «πώς» έφτασαν εκεί, αλλά το «γιατί» τόλμησαν να χαράξουν τον δικό τους δρόμο. Σε μια εποχή παγκόσμιας αβεβαιότητας, αυτός ο δρόμος —ήρεμος, σταθερός και προσανατολισμένος στο μέλλον— αποτελεί μια υπενθύμιση ότι η πρόοδος δεν χρειάζεται πάντα να φωνάζει για να είναι βαθιά.

 Νομική Αποποίηση Ευθύνης
Το παρόν άρθρο εκφράζει αποκλειστικά τις απόψεις και τις αναλύσεις του συγγραφέα και δεν αποτελεί επίσημη θέση, δήλωση ή δέσμευση οποιουδήποτε οργανισμού, εταιρείας ή κρατικού φορέα. Οι πληροφορίες παρέχονται για γενικούς ενημερωτικούς σκοπούς και δεν συνιστούν επενδυτική, νομική ή επαγγελματική συμβουλή. Παρά την προσπάθεια για ακρίβεια και αξιοπιστία, δεν παρέχεται καμία εγγύηση ως προς την πληρότητα ή την επικαιρότητα των δεδομένων. Ο συγγραφέας και ο εκδότης δεν φέρουν ευθύνη για τυχόν αποφάσεις ή ενέργειες που βασίζονται στο περιεχόμενο του άρθρου.