www.TheSeaNation.gr

Κάτι από «ροκ»…

Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, Χούθι, δεξαμενόπλοια, αγωγοί πετρελαίου, Περσικός, Σουέζ. Σκηνή ροκ για τον τομέα των δεξαμενόπλοιων αλλά και γενικά για τον ενεργειακό τομέα που βλέπει την τιμή του βαρελιού να «παίζει» στα «ψυχολογικά όρια» κοντά στα 100$ με ένα ορίζοντα που δεν λέει να ξεκαθαρίσει.
Αφού ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν προκάλεσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, η Σαουδική Αραβία αύξησε τις ροές μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης, μεταφέροντας αργό από το ανατολικό σύστημα παραγωγής του βασιλείου στο Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα. Οι φορτώσεις Yanbu φέρεται να ήταν κατά μέσο όρο πάνω από 4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (Mb/d) τον Ιούνιο και τις αρχές Ιουλίου, σε σύγκριση με λιγότερο από 1,0 Mb/d βαρέλια την ημέρα κατά την ίδια περίοδο του 2025.
Αυτό αντιπροσώπευε έναν εξαιρετικό αναπροσανατολισμό της γεωγραφίας των εξαγωγών της Σαουδικής Αραβίας. Αντί να φορτώνει τα περισσότερα βαρέλια εξαγωγής στο Ras Tanura και σε άλλους τερματικούς σταθμούς του Κόλπου, η Σαουδική Αραβία έστελνε μεγάλο μερίδιο του αργού της σε όλη τη χερσόνησο και το φόρτωνε στην ακτή της Ερυθράς Θάλασσας. Ως αποτέλεσμα, περίπου 2,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα των εξαγωγών Yanbu μετακινούνταν (μέχρι πρόσφατα) νότια μέσω του στενού Bab el-Mandeb, κυρίως προς τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία, την Κίνα και την Ινδία.
Ωστόσο, ο αγωγός Ανατολής-Δύσης έλυσε μόνο εν μέρει το πρόβλημα του Ορμούζ και ταυτόχρονα μετέφερε τη θαλάσσια έκθεση της Σαουδικής Αραβίας σε άλλο σημείο συμφόρησης.
Η κατάσταση γύρω από το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ δεν είναι απλή. Οι Χούθι ανακοίνωσαν «θαλάσσιο εμπάργκο» κατά της Σαουδικής Αραβίας και «η τράπουλα ξαναμοιράστηκε» με τους Χούθι να πλήττουν δυο δεξαμενόπλοια και την Σ. Αραβία να «απαντά» με κτύπημα στο λιμάνι της Χοντέιντα της Υεμένης.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις αναλυτών πολλοί ναυλωτές εξετάζουν εναλλακτικές διαδρομές ώστε τα φορτία πετρελαίου να «φτάσουν» στους παραλήπτες όπως και να έχει...
Η αναδρομολόγηση του αργού της Σαουδικής Αραβίας που προορίζεται για την Ασία μέσω της Μεσογείου είναι μια επιλογή, αλλά συνοδεύεται από προφανείς επιπλοκές. Τα πλήρως φορτωμένα VLCC δεν μπορούν να περάσουν από τη Διώρυγα του Σουέζ επειδή έχουν περιορισμένο βύθισμα. Αυτό αφήνει δύο εναλλακτικές προσεγγίσεις.
Ο πρώτος είναι να χρησιμοποιηθεί ο αγωγός Sumed, ένας αγωγός αργού πετρελαίου μήκους 320 χιλιομέτρων στην Αίγυπτο που μεταφέρει πετρέλαιο από την Ain Sukhna στην Ερυθρά Θάλασσα στο Sidi Kerir στις ακτές της Μεσογείου. Με μέγιστη χωρητικότητα 2,5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, χρησιμεύει ως ζωτικής σημασίας στρατηγική παράκαμψη για τη Διώρυγα του Σουέζ, επιτρέποντας στα υπερδεξαμενόπλοια να εκφορτώνουν φορτίο από τη μία πλευρά και να επαναφορτώνουν από την άλλη. Τα VLCC μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτή τη διαδικασία drop and pick για να παρακάμψουν τους περιορισμούς της διώρυγας του Σουέζ. Πριν διασχίσουν τη Διώρυγα του Σουέζ, εκφορτώνουν ένα μέρος του φορτίου τους στον αγωγό Sumed. Θα επαναφορτώσουν το αργό πετρέλαιο που είχε εκφορτωθεί προηγουμένως όταν το δεξαμενόπλοιο φτάσει στον τερματικό σταθμό Sidi Kerir.

Ναι αλλά οι Χούθι;

Μια πιο άμεση επιλογή εξαγωγής για τα σαουδαραβικά βαρέλια είναι η χρήση μικρότερων δεξαμενόπλοιων Suezmax που μπορούν να πλεύσουν μέσω της Διώρυγας του Σουέζ χωρίς περιορισμούς.
Ωστόσο εάν η σύγκρουση Χούθι-Σαουδικής Αραβίας κλιμακωθεί περαιτέρω και η αποφυγή του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ γίνει ευρέως διαδεδομένη, οι επιπτώσεις στην αγορά δεξαμενόπλοιων μπορεί να είναι σημαντικές. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών οι ροές αργού της Σαουδικής Αραβίας θα κλίνουν προς την Ευρώπη, τα βαρέλια του Ατλαντικού θα κινηθούν ανατολικά, η ζήτηση Suezmax θα αυξηθεί και η πραγματική προσφορά χωρητικότητας δεξαμενόπλοιων θα συρρικνωθεί απότομα.
Αν και ο αποκλεισμός των λιμενικών επιχειρήσεων της Σαουδικής Αραβίας από τους Χούθι μπορεί να αποδειχθεί επιζήμιος για τα συμφέροντα της Σαουδικής Αραβίας και τους πελάτες της, η κυκλοφορία συνεχίζει να διέρχεται από τη νότια Ερυθρά Θάλασσα και το Στενό του Μπαν ελ-Μαντέμπ. Οι Χούθι επιμένουν ότι το στενό είναι ανοιχτό και ότι ο αποκλεισμός τους ισχύει μόνο για πλοία που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία.

Το πετρέλαιο περί τα 100 δολάρια το βαρέλι

Ο στρατός των ΗΠΑ ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες χθες ότι «ολοκλήρωσε επιτυχώς» νέους βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν, για «13η συνεχόμενη νύχτα», ενώ χθες το κίνημα των ανταρτών Χούθι, που πρόσκειται στην Τεχεράνη, άνοιξε νέο μέτωπο στον πόλεμο, εξαπολύοντας επιθέσεις στην Ερυθρά θάλασσα εναντίον σαουδαραβικών πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων, εκτοξεύοντας την τιμή του βαρελιού του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια χθες.
Οι εχθροπραξίες ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, που ξανάρχισαν την 7η Ιουλίου, εγείρουν φόβους για διαρκές πρόβλημα στις εξαγωγές υδρογονανθράκων από τη Μέση Ανατολή, καθώς στο κλείσιμο του στενού του Ορμούζ από το Ιράν προστέθηκε η επιβολή ναυτικού αποκλεισμού από τους Χούθι στη Σαουδική Αραβία -- τη χώρα με τις μεγαλύτερες εξαγωγές αργού στον κόσμο.
Αφού αυξήθηκε χθες, η τιμή του πετρελαίου κυμαινόταν τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα, μετά την έναρξη των συναλλαγών στην Ασία, λίγο κάτω αλλά πάντως κοντά στο επίπεδο των 100 δολαρίων, ψυχολογικό όριο που ξεπέρασε χθες για πρώτη φορά από τον Μάιο, μολονότι είχε επανέλθει σε προπολεμικά επίπεδα μετά την καταρχήν συμφωνία --το «μνημόνιο συνεργασίας του Ισλαμαμπάντ»-- που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και το Ιράν στα μέσα Ιουνίου αλλά πλέον έχει γίνει κομματάκια.
Τη νύχτα της Πέμπτης προς Παρασκευή, ο αμερικανικός στρατός ανέφερε ότι στοχοποίησε «στρατιωτικά κέντρα διοίκησης, εγκαταστάσεις αποθήκευσης drones, θέσεις παράκτιας επιτήρησης, και ναυτικές δυνατότητες» του Ιράν, ώστε να «μειωθεί περαιτέρω η απειλή που εγείρει το Ιράν στους εργαζόμενους του πολιτικού ναυτικού και στα εμπορικά πλοία που διασχίζουν το στενό του Ορμούζ», που κατ’ αυτόν «παραμένει ανοικτό».
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ακούστηκαν εκρήξεις σε διάφορες πόλεις κατά μήκος του νότιου Ιράν καθώς και στο νησί Κεσμ, σε μικρή απόσταση από το στενό του Ορμούζ.

Μπροστά στις μεγεθυνόμενες απειλές για την εμπορική ναυτιλία στην περιοχή, ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ διαβεβαίωσε χθες πως στο εξής ιρανικοί πόροι, δεσμευμένοι στις ΗΠΑ ή ευρύτερα υπό αμερικανικό έλεγχο, θα διατίθενται την κάλυψη των ζημιών πλοίων που υφίστανται επιθέσεις στον Κόλπο.
«Από τώρα, όλες οι ζημιές που προκαλούνται σε πλοία, ή στα φορτία τους, ή οτιδήποτε συναφές με αυτά, θα πληρώνονται με ιρανικό χρήμα που έχουν στην κατοχή τους ή ελέγχουν οι ΗΠΑ», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος μέσω Truth Social, χωρίς να δώσει καμιά λεπτομέρεια για τον μηχανισμό που θέλει να χρησιμοποιηθεί.

«Εκτός ελέγχου»

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή οδεύει να τεθεί «εκτός ελέγχου», βρίσκεται στα όρια του «αδιανόητου», προειδοποίησε χθες ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Ο ιρανικός στρατός ορκίστηκε από την άλλη πως θα συνεχίσει τα «αντίποινα» όσο «παρατείνονται» οι αμερικανικές επιθέσεις.
Το Κουβέιτ αναφέρθηκε χθες βράδυ σε επιθέσεις ιρανικών πυραύλων και μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων.
Ο στρατός της Ιορδανίας από την πλευρά του λόγο για δέκα πυραύλους και drones που εξαπολύθηκαν εναντίον του βασιλείου σε 24 ώρες, διαβεβαιώνοντας πως αναχαιτίστηκαν εννιά.
Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε από την πλευρά του το Ιράν και τους Χούθι με μεγάλης κλίμακας «στρατιωτική τιμωρία».
Ιρανικά ΜΜΕ ανέφεραν χθες το πρωί ότι έγιναν δυο βομβαρδισμοί στην Μπουσέχρ, όπου βρίσκεται λιμάνι και ο μοναδικός ιρανικός πυρηνικός ηλεκτροπαραγωγικός σταθμός σε λειτουργία, και στη Σαλαμσέχ, στα σύνορα με το Ιράκ, όπου σκοτώθηκαν δυο άνθρωποι και τραυματίστηκαν άλλοι ένδεκα, σύμφωνα με αξιωματούχο της επαρχίας Χουζεστάν, τον οποίο επικαλέστηκε η κρατική τηλεόραση IRIB.
Άλλοι βομβαρδισμοί αναφέρθηκαν σε παραθαλάσσιες πόλεις, ενώ ιρανικό πρακτορείο έκανε λόγο νωρίτερα χθες βράδυ για αμερικανικό πύραυλοι που εκτοξεύτηκε εναντίον της νήσου Κεσμ, κοντά στο Ορμούζ. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί στηλίτευσε χθες βράδυ την «παράλογη» συμπεριφορά των ΗΠΑ.

Επιθέσεις των Χούθι

Η ιρανοαμερικανική διένεξη για τον έλεγχο του στενού του Ορμούζ, από το οποίο διερχόταν πριν από τον πόλεμο το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως, ήταν αυτή που οδήγησε στην αναζωπύρωση του πολέμου.
Η Ισλαμική Δημοκρατία εννοεί να εφαρμόσει τέλος διέλευσης, παρά την εναντίωση της Ουάσιγκτον, ενώ ακόμη και για τα πλοία στα οποία έδινε άδεια να το διασχίσουν την περίοδο που άνοιξε, δεν επέτρεπε να ακολουθούν παρά μόνο μια πορεία, κατά μήκος των ακτών της, απειλώντας πως θα πλήξει όποιο σκάφος παραβίαζε την εντολή.
Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός της, ανακοίνωσαν χθες ότι σταμάτησαν τρία δεξαμενόπλοια με πετρέλαιο που προσπαθούσαν να το διασχίσουν.
Εν είδει αντιποίνων, οι ΗΠΑ επέβαλαν ναυτικό αποκλεισμό στο Ιράν. Χθες η CENTCOM ανέφερε ότι σε εννιά ημέρες, ανάγκασε 12 εμπορικά πλοία να «αλλάξουν κατεύθυνση» κι ότι «ακινητοποίησε» ακόμη ένα, για να εμποδίσει οποιοδήποτε σκάφος «να εισέλθει σε ή να φύγει από ιρανικά λιμάνια» στον Κόλπο.
Στην άλλη πλευρά της αραβικής χερσονήσου, στην Ερυθρά θάλασσα, το κίνημα Ανσαραλά, γνωστότερο στη Δύση με το επώνυμο της οικογένειας των ηγετών του, των Χούθι, ανακοίνωσε χθες Πέμπτη πως επιτέθηκε εναντίον δυο σαουδαραβικών πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων. Το κίνημα, που πρόσκειται στο Ιράν, απειλεί τη ναυσιπλοΐα μέσω του στενού Μπαμπ ελ Μάντεμπ, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και η σημασία του είναι ακόμη μεγαλύτερη μετά το κλείσιμο του στενού του Ορμούζ.
Αφού ανακοίνωσε τη Δευτέρα πως προχωρά σε ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας, το κίνημα απείλησε να πλήξει πλοία που προσπαθούν να τον σπάσουν.
Επίσημη Σαουδαραβική πηγή επιβεβαίωσε στο πρακτορείο ειδήσεων του βασιλείου SPA ότι τάνκερ που ανήκει σε σαουδαραβική εταιρεία «στοχοποιήθηκε» με αποτέλεσμα να ξεσπάσει «πυρκαγιά» στο σκάφος.